Dziecko bez problemu zanurza twarz, wypuszcza powietrze do wody i wykonuje ćwiczenia oddechowe. Jednak gdy zaczyna płynąć, nagle przestaje wydychać powietrze, unosi głowę i po kilku ruchach zatrzymuje się, aby zaczerpnąć oddechu. Dlaczego tak się dzieje? To jedna z częstych trudności obserwowanych podczas nauki pływania. Jej przyczyną nie zawsze jest strach przed wodą czy brak kondycji. Często problemem okazuje się brak koordynacji oddychania z ruchem całego ciała.
Rodzice obserwujący zajęcia na basenie często zwracają uwagę przede wszystkim na odległość, jaką dziecko potrafi przepłynąć. Tymczasem jednym z najważniejszych elementów prawidłowej techniki pływackiej jest umiejętność swobodnego oddychania w trakcie przemieszczania się w wodzie.
W praktyce instruktorskiej można spotkać dzieci, które doskonale radzą sobie z pojedynczymi ćwiczeniami, ale mają trudność z połączeniem ich w jedną płynną czynność. Potrafią wykonać wydech pod wodą, prawidłowo pracować nogami i utrzymać pozycję na powierzchni, lecz kiedy próbują zrobić wszystko jednocześnie, oddech staje się nieregularny.
To ważna informacja dla rodziców: umiejętność wypuszczania powietrza do wody nie oznacza jeszcze opanowania oddychania podczas pływania.
Dmuchanie bąbelków a oddychanie podczas pływania – dwie różne umiejętności
Ćwiczenia polegające na wydmuchiwaniu powietrza do wody należą do podstawowych elementów oswajania z wodą. Dziecko uczy się zanurzać usta i nos, kontrolować wydech oraz stopniowo przyzwyczajać się do sytuacji, w której twarz znajduje się pod powierzchnią.
Najczęściej wykonuje te zadania w stabilnych warunkach: stojąc na dnie, trzymając się brzegu basenu albo pozostając blisko instruktora.
W takich okolicznościach nie musi jednocześnie kontrolować kierunku przemieszczania się, pracy nóg, ułożenia rąk i równowagi.
Sytuacja zmienia się w momencie rozpoczęcia pływania.
Dziecko musi wtedy wykonywać kilka czynności równocześnie:
- utrzymywać ciało w odpowiedniej pozycji,
- poruszać nogami i ramionami,
- kontrolować kierunek przemieszczania się,
- wykonywać wydech, gdy twarz znajduje się w wodzie,
- zaczerpnąć powietrza w krótkim momencie, gdy usta znajdą się nad powierzchnią.
Dla początkującego pływaka jest to wymagające zadanie koordynacyjne.
Dziecko może koncentrować się tak mocno na ruchach nóg i rąk, że przestaje świadomie kontrolować oddychanie. W efekcie zamiast spokojnie wypuszczać powietrze, zatrzymuje je w płucach.
Dlaczego dziecko nabiera powietrza w nieodpowiednim momencie?
Podczas nauki pływania często obserwuję sytuację, w której dziecko rozpoczyna ćwiczenie z prawidłowo ułożoną głową, ale po kilku ruchach gwałtownie unosi ją do góry.
Nie zawsze oznacza to lęk przed zanurzeniem.
Przyczyn może być kilka.
1. Dziecko zbyt długo wstrzymuje oddech
Po nabraniu powietrza dziecko zanurza twarz i rozpoczyna pracę nóg. Zamiast stopniowo wykonywać wydech, zatrzymuje powietrze.
Po kilku sekundach pojawia się narastająca potrzeba oddychania, związana między innymi ze wzrostem stężenia dwutlenku węgla we krwi.
Dziecko próbuje wtedy szybko wypuścić powietrze i jednocześnie nabrać kolejną porcję.
Problem polega na tym, że moment wynurzenia jest krótki. Jeśli dziecko dopiero wtedy zaczyna wydychać powietrze, może zabraknąć mu czasu na spokojny wdech.
2. Dziecko unosi głowę zamiast odpowiednio ją obracać
W nauce kraula istotne jest stopniowe opanowanie oddychania przez obrót głowy na bok, zsynchronizowany z ruchem ramion i rotacją tułowia.
Początkujące dzieci często próbują zaczerpnąć powietrza przez uniesienie całej głowy do przodu.
Powoduje to zmianę ułożenia ciała. Biodra i nogi mogą opadać, zwiększa się opór wody, a utrzymanie prawidłowej pozycji wymaga większego wysiłku.
W rezultacie dziecko zaczyna mocniej pracować nogami, szybciej się męczy i jeszcze częściej próbuje podnosić głowę.
Powstaje mechanizm, w którym jeden błąd techniczny nasila kolejny.
3. Dziecko próbuje oddychać według rytmu, którego jeszcze nie opanowało
Niektóre dzieci starają się od razu naśladować technikę bardziej zaawansowanych pływaków. Próbują wykonywać określoną liczbę ruchów ramion między kolejnymi oddechami, mimo że nie potrafią jeszcze utrzymać swobodnego wydechu.
W nauce pływania nie chodzi o to, aby dziecko jak najdłużej wytrzymywało bez oddychania.
Celem jest opanowanie takiego rytmu oddechowego, który pozwala utrzymać prawidłową technikę i spokojnie kontynuować ruch.
Częstotliwość oddychania powinna być dostosowana do umiejętności dziecka, rodzaju ćwiczenia i intensywności wysiłku.
Dlaczego nieprawidłowe oddychanie powoduje szybkie zmęczenie?
Rodzice czasami zauważają, że dziecko jest aktywne fizycznie, biega, jeździ na rowerze i bez problemu uczestniczy w zajęciach sportowych, a mimo to po przepłynięciu kilku metrów musi odpocząć.
Nie musi to oznaczać słabej wydolności organizmu.
W wodzie oddychanie odbywa się w innych warunkach niż na lądzie. Pływak nie może zaczerpnąć powietrza w dowolnej chwili, ponieważ moment wdechu zależy od ułożenia głowy i wykonywanych ruchów.
Jeżeli dziecko wstrzymuje oddech, a następnie wykonuje gwałtowny wydech i wdech, może odczuwać narastającą duszność i dyskomfort.
Dodatkowo nieprawidłowe ułożenie głowy zwiększa opór wody. Dziecko musi wykonać więcej pracy, aby pokonać tę samą odległość.
Może pojawić się również nadmierne napięcie mięśni szyi, barków i tułowia.
W takich przypadkach zwiększanie liczby przepływanych długości basenu nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Znacznie korzystniejsze może okazać się uproszczenie ćwiczenia i powrót do nauki prawidłowego wydechu.
Jak nauczyć dziecko łączyć wydech z ruchem?
Podczas zajęć nauki pływania w Chełmcu ważne jest stopniowe przechodzenie od prostych ćwiczeń oddechowych do bardziej złożonych zadań ruchowych.
Nie należy oczekiwać, że dziecko, które potrafi zrobić kilka bąbelków, automatycznie będzie prawidłowo oddychać podczas kraula.
Proces nauczania warto podzielić na etapy.
Etap 1. Kontrola wydechu w miejscu
Dziecko zanurza twarz i spokojnie wypuszcza powietrze do wody. Następnie wynurza usta, wykonuje swobodny wdech i powtarza ćwiczenie. Ważniejsza od długości wydechu jest jego kontrola.
Etap 2. Wydech podczas poślizgu
Dziecko odbija się od ściany i wykonuje krótki poślizg z twarzą zanurzoną w wodzie. W trakcie przemieszczania się spokojnie wypuszcza powietrze. Ćwiczenie kończy w kontrolowany sposób.
Etap 3. Wydech podczas pracy nóg
Kolejnym zadaniem jest połączenie spokojnego wydechu z pracą nóg. Można wykorzystać deskę pływacką, pamiętając, aby nie wymuszała nadmiernego unoszenia głowy i usztywniania ramion.
Etap 4. Oddychanie połączone z ruchem ramion
Dopiero po opanowaniu wcześniejszych elementów stopniowo wprowadza się koordynację oddechu z pracą ramion. Początkowo można stosować uproszczone ćwiczenia z jednym ramieniem lub krótkie odcinki kraula.
Każdy z tych etapów powinien być dostosowany do aktualnych umiejętności dziecka. Ćwiczenia wykonuje się na odpowiedniej głębokości, pod nadzorem instruktora, bez zachęcania do długiego wstrzymywania oddechu czy rywalizacji w pozostawaniu pod wodą.
Najczęstszy błąd rodziców: „Weź dużo powietrza i płyń jak najdalej”
Takie polecenie często wynika z chęci zmotywowania dziecka do pokonania większej odległości.
Jednak w przypadku początkujących pływaków może utrwalać nieprawidłowy nawyk.
Dziecko koncentruje się wtedy na jak najdłuższym utrzymaniu powietrza w płucach, zamiast uczyć się spokojnego wydechu i prawidłowego momentu wdechu.
Warto pamiętać, że nauka pływania nie polega na sprawdzaniu, jak długo dziecko potrafi wytrzymać bez oddychania.
Nie należy również stosować ćwiczeń polegających na wielokrotnym głębokim oddychaniu przed zanurzeniem. Hiperwentylacja i przedłużone wstrzymywanie oddechu w wodzie mogą prowadzić do niebezpiecznej utraty przytomności.
Zamiast zachęcać dziecko do przepłynięcia kolejnych metrów bez oddechu, lepiej zwrócić uwagę na jakość wykonania krótszego ćwiczenia.
Pięć sygnałów, że dziecko ma problem z koordynacją oddechu
Rodzice obserwujący lekcję mogą zwrócić uwagę na kilka charakterystycznych zachowań:
- Gwałtowne unoszenie głowy – dziecko przerywa prawidłowe ułożenie ciała, aby zaczerpnąć powietrza.
- Zatrzymywanie się po kilku ruchach – mimo poprawnej pracy nóg dziecko nie potrafi kontynuować pływania.
- Szybkie i nerwowe oddychanie – po wynurzeniu próbuje jednocześnie wypuścić powietrze i wykonać wdech.
- Zwiększanie tempa ruchów – zamiast płynąć spokojnie, zaczyna gwałtownie poruszać nogami i ramionami.
- Duża różnica między ćwiczeniem w miejscu a pływaniem – poprawnie wydmuchuje bąbelki przy ścianie, ale podczas przemieszczania się wstrzymuje oddech.
Nie każdy z tych objawów musi świadczyć wyłącznie o błędzie oddechowym. Podobne zachowania mogą wynikać również z trudności z równowagą, nieodpowiednio dobranego ćwiczenia, zmęczenia lub niepewności w wodzie.
Dlatego tak ważna jest obserwacja całego sposobu poruszania się dziecka, a nie tylko jednego elementu techniki.
Czy dziecko powinno wydychać powietrze nosem czy ustami?
To pytanie często pojawia się podczas pierwszych lekcji.
W praktyce pływackiej wydech do wody może odbywać się przez nos, usta lub jednocześnie obiema drogami. Wybór zależy od rodzaju ćwiczenia, etapu nauki i indywidualnych możliwości dziecka.
Na początku najważniejsze jest, aby dziecko potrafiło świadomie wypuszczać powietrze podczas zanurzenia twarzy i nie odczuwało potrzeby gwałtownego wynurzania głowy.
W miarę postępów ćwiczenia oddechowe stają się coraz bardziej zbliżone do rzeczywistego sposobu oddychania podczas pływania określonym stylem.
Nie ma potrzeby narzucania wszystkim początkującym dzieciom jednego, sztywnego schematu.
Dlaczego czasami warto wrócić do prostszych ćwiczeń?
Rodzice mogą być zaskoczeni, kiedy dziecko potrafiące przepłynąć kilka metrów ponownie wykonuje ćwiczenia przy brzegu lub z deską.
Może się wydawać, że jest to cofanie się w nauce.
W rzeczywistości powrót do prostszego zadania bywa świadomą decyzją metodyczną.
Jeżeli dziecko nie potrafi połączyć prawidłowego oddechu z pracą ramion, instruktor może tymczasowo ograniczyć liczbę wykonywanych czynności.
Dzięki temu dziecko ma możliwość skoncentrowania się na jednym elemencie, poprawienia błędu i ponownego włączenia go do pełnego ruchu.
Dobry postęp w nauce pływania nie zawsze oznacza zwiększanie dystansu. Czasami oznacza wykonanie tego samego odcinka spokojniej, z mniejszym wysiłkiem i lepszą kontrolą oddechu.
Nauka pływania w Chełmcu – dlaczego technika oddychania ma znaczenie od pierwszych zajęć?
Na pływalni Aqua Centrum Chełmiec prowadzone są zajęcia nauki i doskonalenia pływania dla dzieci na różnych poziomach zaawansowania.
Podczas pracy z początkującymi pływakami szczególną uwagę warto poświęcać podstawom, które mają wpływ na dalszy rozwój umiejętności: oswojeniu z wodą, prawidłowemu ułożeniu ciała, kontroli oddechu i koordynacji ruchowej.
W przypadku dzieci, które potrafią już przemieszczać się w wodzie, istotne staje się stopniowe eliminowanie błędów technicznych. Jednym z nich jest właśnie wstrzymywanie oddechu podczas pływania.
Indywidualnie dobrane ćwiczenia pozwalają pracować nad konkretnymi trudnościami, zamiast koncentrować się wyłącznie na przepływaniu kolejnych długości basenu.
Rodzice powinni przy tym pamiętać, że tempo przyswajania umiejętności jest indywidualne. Jedno dziecko szybko opanuje koordynację oddechu z ruchem, inne będzie potrzebowało większej liczby powtórzeń i prostszych zadań.
Nie oznacza to, że uczy się gorzej. Może po prostu potrzebować innego sposobu prowadzenia ćwiczeń.
Co rodzic powinien zapamiętać?
Jeżeli dziecko potrafi wydmuchiwać bąbelki, ale podczas pływania wstrzymuje oddech, nie należy automatycznie zakładać, że brakuje mu kondycji albo odwagi.
Warto sprawdzić, czy potrafi wykonywać wydech podczas przemieszczania się, czy nie unosi nadmiernie głowy i czy moment nabierania powietrza jest odpowiednio połączony z ruchem.
Niekiedy kilka dobrze dobranych ćwiczeń na krótkim odcinku przynosi więcej korzyści niż wielokrotne próby przepłynięcia całej długości basenu z utrwalaniem tego samego błędu.
Prawidłowe oddychanie to nie tylko element techniki. To także większy komfort, lepsza kontrola ciała i możliwość pływania z mniejszym wysiłkiem.
W nauce pływania nie chodzi o to, żeby dziecko jak najdłużej nie oddychało. Chodzi o to, żeby nauczyło się oddychać we właściwym momencie, zachowując kontrolę nad swoim ciałem.
Nauka pływania dla dzieci – Chełmiec
Szkoła Pływania Chełmiec
Zajęcia indywidualne i grupowe, nauka od podstaw oraz doskonalenie techniki pływania.
Aqua Centrum Chełmiec, ul. Marcinkowicka 9
Tel. 730 527 691
0 komentarzy